Creatief kijken naar problemen, HAS Hogeschool, 24-11-2017

Matthijs Bosman, beeldend kunstenaar en creatief denker liet de aanwezigen aan de hand van voorbeelden zien hoe je problemen anders kunt aanvliegen. En creatief naar problemen kijken geeft verrassende oplossingen, dat bleek overduidelijk. Hij liet ons zien hoe onmogelijke zaken mogelijk kunnen worden, gewoon door er anders naar te kijken. Lees hier meer over.

Met deze creatieve inspiratie van Matthijs zijn de deelnemers vervolgens in groepen aan de slag gegaan met de centrale vraag:

Wat hebben een zorgzame samenleving, duurzaamheid, circulaire aanpak en sociaal ontwerpend leren met elkaar te maken? Wat hebben ze aan elkaar en hoe kunnen ze op creatieve manieren elkaar versterken en in onze omgeving een plek vinden/krijgen? En hoe kan ik daar mijn idee of vraagstuk mee aanpakken en oplossen?

 

Lees meer

   

 

Na het ophalen van de verschillende ideeën en vraagstukken volgde een inspirerende brainstorm in de groepen. Wat leverde dit voor inzichten op?

Uit de groep van Apolline en Lucas:

Om een duurzame samenleving te creëren is een circulaire aanpak met sociaal ontwerpend leren nodig. Sociaal ontwerpend omdat je elkaar nodig hebt om tot de oplossing/vernieuwing te komen, en circulair omdat je alle betrokken partijen (bijvoorbeeld studenten/leerlingen, bedrijven, leerkrachten) onderdeel maakt van de oplossing -> ieders behoeften meenemend (voor onderzoek voor nodig). Op die manier is het een oplossing met een sterk fundament en voor de lange termijn. 

Er is, als je zoekt, altijd het 'goud puzzelstukje', zoals Matthijs Bosman zei!

 

Uit de groep van Bram en Margo:

- Hoe kunnen we de verbinding leggen tussen het onderwijs en wat er in de samenleving speelt?

- Hoe kunnen we leren anders te kijken, kansen zien in de samenleving?

- Hoe worden we wie we echt willen zijn? Zonder afgeleid te raken van alles om ons heen!

Wat in de reacties boven kwam drijven:

  • Ruimte geven aan zowel de docent als de student
  • Voor eigen inbreng
  • Eigen verantwoordelijkheid
  • Onderzoekend leren
  • Probleemgericht onderwijs
  • Docent is coach, geen hoorcollege
  • Fouten maken moet

 

Uit de groep van Amy en Odilia:

Onze groep heeft de hoofdvraag losgelaten en gekeken naar de problemen/vragen omtrent het onderwerp van de dag.

Een van de deelnemers had een vraag hoe de recycling op school beter kan? Na uitwisseling over en weer kwam het volgende idee uit de bus: het geld dat bespaard wordt door goede recycling, wordt in een grote spaarpot gedaan. Hier mogen de leerlingen aan het einde van het jaar iets voor bedenken of organiseren dat voor alle leerlingen mooi of goed is. Bijvoorbeeld een nieuwe “chill” bank of een activiteit, enz. De vraag-eigenaar kan hier mee verder en gaat nu kijken hoe hier een opdracht aan verbonden kan worden.

Een andere deelnemer moet een les, die ze normaal voor 6 personen geeft, nu voor 60 personen geven. We hebben gespard over hoe ze dit nu kan aanpakken. Hier kwam uit: Kijk eens of je een campfire kan regelen. Waarbij eerst een deel informatief is en erna interactie met de leerlingen is, waarbij je met z’n allen in een kring zit, wat er voor zorgt dat iedereen gestimuleerd wordt om mee te doen!

 

Uit de groep van Yasheley en Anna:

Onze vraag was; hoe kunnen we zwerfafval verminderen rondom het Paleiskwartier en de snoeproutes.  

Allerlei ideeën kwamen ter tafel. Deze werden geclusterd.

Voorbeelden: het leuk maken van afval opruimen, eigenaarschap van het probleem, zichtbaar maken van het probleem door middel van kunst en bewustwording.

Deze ideeën zullen meegenomen worden in het onderzoek.

Ons groepje had als opmerkelijke reactie "falen mag! Uit dingen die falen leer je meer dan uit een geslaagd voorbeeld".

 

Uit de groep van Jan en Pepijn:

Alle deelnemers aan tafel hebben hun eigen probleem, idee of vraagstuk ingebracht. De poging om dit te koppelen aan creativiteit, duurzaamheid of een circulaire aanpak verliep iets minder makkelijk dan gedacht. Uiteindelijk hebben we vooral een verdieping aan kunnen brengen en hebben de deelnemers afspraken voor samenwerking met elkaar gemaakt. Een van de vragen had betrekking op het vergroten van de gastvrijheid van de HAS. Een andere vraag op het hoog houden van de motivatie van o.a. de 1e jaars studenten. Weer een andere vraag had betrekking op het zeer actuele probleem van (on)voldoende studenten in de techniek. Of ‘Hoe omgaan met een open source mentaliteit in een gesloten cultuur?’. Veel vragen, weinig pasklare antwoorden, maar gelukkig zei iemand: Waar leren het doel is, bestaat mislukking niet! En zo is het!

 

 

 

 

Uitnodiging HAS Hogeschool, 24 november 2017

‘Stimuleer en gebruik je creativiteit’

Zet in op een zorgzame samenleving, duurzaamheid, circulaire aanpak en sociaal ontwerpend leren!

Vrijdag 24 november 2017, 15.00-17.00uur, HAS Den Bosch, Onderwijsboulevard 221, in ruimte De Deel (tussen ZLTO en HAS). Inloop vanaf 14.30uur.

Wat gebeurt er als we onze gezamenlijke creativiteit aanboren en inzetten voor het inzichtelijk maken en verder brengen van belangrijke waarden als een zorgzame samenleving, duurzaamheid, circulaire aanpak en sociaal ontwerpend leren? En zijn wij in staat die verkregen inzichten door te vertalen naar onze dagelijkse omgeving en het daar weer te delen met collega’s, buurtbewoners, studenten en leerlingen?

Lees meer

We laten ons op 24 november graag inspireren door creatieve geesten en ideeën uit ons netwerk, om daarmee onze vaardigheden te stimuleren en belangrijke vraagstukken anders te belichten, dit samen te delen, waardoor we tot verrassende nieuwe inzichten kunnen komen.

Programma:

14.30-15.00 Ontvangst met koffie, thee, iets lekkers

15.00uur aanvang programma plenair gedeelte, met inspiratie, interactie, denktijd en beweegtijd

15.45uur wisselen van omgeving, (drankje halen? en) naar de statafel met jouw nummer

16.00uur olv gespreksleider zelf aan de slag

 

Laat je even weten of je erbij bent? sh.ondernemendonderwijs@gmail.com

Vriendelijke groet, namens het team van Ondernemend Onderwijs,

Margo van den Oord

Programmaleider ‘sH Ondernemend Onderwijs

06-51534041

www.ondernemend-onderwijs.nl

Bereikbaarheid per auto: Het gebouw van HAS Hogeschool ligt op 10 minuten lopen van treinstation Den Bosch. Daarom adviseren wij om met de trein te komen. Bij onze vestiging in Den Bosch is beperkte gratis parkeergelegenheid. Als alternatief kunt u parkeren in parkeergarage het Paleiskwartier (let hiervoor op de bewegwijzering). In de parkeergarage kunt u het beste doorrijden tot aan uitgang Jonkerstraat; wanneer u die uitgang neemt, loopt u via de Jonkerstraat naar onze instelling. U kunt hier ook weer naar binnen als u weggaat.

 

 

Konings Theater Academie, 7 juli 2017

'Nee schatteke, BEA dat is geen vrouw!'

Op 7 juli jl. hebben we in de theaterzaal van de Konings Theater Academie het schooljaar 2016-2017 feestelijk afgesloten. De aanwezigen weten nu, dankzij Lander Severins, dat BEA geen minnares is, maar de ‘Bossche Educatieve Agenda’… ! Samen werken we komend schooljaar verder aan de invulling van de BEA met al die prachtige Bossche initiatieven uit de beroepspraktijk. En we gaan met de prijswinnaars van de OndernemendOnderwijsLoterij de gewonnen prijzen verzilveren. Zo won Femke Gijsbers, Avans Social Studies, de prijs Spel AanZet met Els. Ilona van de Koedijk, Muzerije, krachtig positioneren van Muzerije, met Anna. Anne-marie Slegers, Helicon, blog van Jan, met Jan. Klaas Stegeman, OhO, Sociaal Ontwerpend Leren met Jan. En Caroline Wijsman, van Pabo, een netwerkbijeenkomst naar wens, met Margo. Met veel plezier gaan we hiermee samen met en voor de winnaars aan de slag!

Filmpje netwerkbijeenkomst 7-7-2017, 'Ode aan Ondernemend Onderwijs'

 

Avans Social Work start met leren in Leergemeenschappen

Femke Gijsbers, docent en coördinator 1e jaar Bachelor of Social Work, vertelt bevlogen op de bijeenkomst van 16 juni 2017 aan de aanwezigen van het netwerk Ondernemend Onderwijs over de vernieuwde onderwijsmethode waarmee deze afdeling van Avans komend schooljaar met de 1e jaars studenten van start gaat: het leren in Leergemeenschappen. Geheel aansluitend op de veranderende maatschappij.

Zo'n Leergemeenschap wordt gevormd door studenten, docenten en praktijkdeskundige(n). Samen gaan zij aan de slag met vragen uit de samenleving, met als doel: voorkomen, verbeteren of oplossen van sociale kwesties.

Kort filmpje met uitleg

Lees meer

Deze manier van onderwijs zal een andere inzet vereisen van de studenten, docenten en praktijkdeskundigen, die in de leergemeenschap zitten. Een ondernemende open houding en een veilige omgeving waarin ook geleerd wordt door fouten te maken.

Meer lezen: zie hier de presentatie van Femke

 

     

 

Sancta Maria Mavo laat leerlingen succesvol zijn!

Een bijzondere netwerkbijeenkomst op 12 mei 2017 bij de Sancta Maria Mavo. Sander van Roy sprak bevlogen over zijn 'Changement', een verandering in het onderwijsconcept waarvoor hij zo'n 10 jaar heeft gestreden. En met groot succes: alle leerlingen die deelnamen aan dit project en die eerder dreigden uit te vallen, vonden een passende plek op de arbeidsmarkt of vervolgschool! 

De Sancta is nu met de hele school overgegaan op een vernieuwende 21e eeuwse aanpak door dit onderwijsprogramma 2.0 vanaf april j.l. bandbreed in te zetten.

Hier de film met uitleg onderwijsprogramma 2.0

 

Lees meer

Hoofddoel onderwijsprogramma 2.0: alle leerlingen succesvol te laten zijn, o.a. door het mogen maken van fouten. Het beste eruit halen. Echte keuzes geven. Serieus nemen.

Hoe wordt dit bereikt? O.a. door vragen te stellen, antwoorden serieus te nemen en goed te luisteren. In de ochtend korte lessen van een half uur. Tussendoor energizers. En in de middag op school huiswerk maken met, naar eigen keuze van de leerling, wel of geen begeleiding. Vallen resultaten tegen, dan een maand geen keuze, maar verplicht huiswerkbegeleiding. Leerlingen hoeven thuis geen huiswerk te maken.

Onderstaand een impressie van een van de energizers tijdens deze netwerkbijeenkomst:

   

 

 

 

Zo komt innovatief ondernemend onderwijs tot stand

Succesvolle netwerkbijeenkomst Ondernemend Onderwijs. Met Anne-Marie Rakhorst en Duurzaamheid.nl bij PaboDB.

Oproep aan alle scholen: doe mee met de '17 doelen die je deelt' prijsvraag!

Let op: filmpjes inzenden vóór 15 mei 2017!

Lees meer

17 doelen prijsvraag

17 Werelddoelen moeten ervoor zorgen dat de wereld in 2030 een betere plek is om te leven. Voor iedereen. Maar hoe gaan we deze doelen behalen? Daarvoor zijn goede ideeën en slimme oplossingen nodig. Ben jij tussen de 6 en 17 jaar oud en heb je een goed idee voor een eerlijke, schone en veilige wereld? Doe dan mee aan de 17 doelen prijsvraag!

Hoe kun je meedoen?

Maak een filmpje van maximaal 2 minuten waarin je vertelt wat jouw idee is én wat je nodig hebt om het te kunnen uitvoeren.

Wat kun je winnen?

We kiezen drie ideeën uit die met professionele begeleiding verder worden ontwikkeld. Dat betekent dat we je gaan helpen om wat jij bedacht hebt, te gaan maken of uitvoeren.

Bekendmaking van de prijswinnaars - 1 juni

Op 1 juni is het de Internationale Dag van het Kind en maken we bekend welke ideeën in de prijzen zijn gevallen. Op deze feestelijke dag verwelkomen we de genomineerden in NEMO Science Museum in Amsterdam.

Meedoen? Schrijf je voor 15 mei 2017 hier in. En wie weet zien we jou op 1 juni in het NEMO Science Museum!

 

7 studenten ondernemend met Hub's Ondernemend Onderwijs

Op 10 maart 2017 stelden 7 studenten van diverse hogescholen in Den Bosch zich aan het netwerk voor. Zij zetten hun talenten in om Hub's OO verder te ontwikkelen.

De werking van het Padlet 'Ondernemend Onderwijs in actie' werd uitgelegd. Dit digitaal prikbord is één van de hulpmiddelen om deelnemers uit het netwerk elkaar beter te laten vinden. Maatschappelijke vraagstukken en ideeën kunnen hierop gepost worden, zodat iedereen kan mee zoeken naar antwoorden of gebruik maken van deze innovatieve ideeën. Dit zeker ook als ondersteuning voor meer betekenisvol onderwijs.

Indruk van de bijeenkomst

Lees meer

De aanwezigen werden in 3 groepen ingedeeld, die -onder begeleiding van de studenten- allen een vraagstuk van het Padlet kozen om gezamenlijk te bespreken en daarna verder uit te werken.

Hierover later meer.

 

 

Pabo Den Bosch eerste officiële hub voor ondernemend onderwijs

Op 20 januari 2017 was Ondernemend Onderwijs, voor de 1e netwerkbijeenkomst van 2017, te gast bij Pabo Den Bosch. De mooie samenwerking tussen beide partijen wordt een duurzame!

Pabo is de eerste officiële hub voor ondernemend onderwijs en zet daarmee zijn deuren wijd open voor samenwerking met externe partijen en ondersteuning van ondernemende initiatieven in de samenleving. Studenten gaan het jaar rond vraag en aanbod mbt. ondernemendheid ondersteunen. De digitale padlet 'Ondernemend Onderwijs in actie', is het instrument dat hen daarbij gaat helpen.

 

Hoe bouwt Ondernemend Onderwijs verder vanaf 2017?

Verslag bijeenkomst netwerk Ondernemend Onderwijs, 25-11-2016 bij Muzerije

Gastvrij werden deelnemers uit het netwerk OO op 25 november 2016 bij Muzerije ontvangen. Doel van deze middag: samen bouwstenen bepalen voor de voortgang/toekomst van het programma Ondernemend Onderwijs. Drie prachtige voorbeelden van ondernemendheid in het onderwijs stonden ter inspiratie op het programma.

Lees meer

Margo van de Oord, programma leider 'sH Ondernemend Onderwijs, heette iedereen van harte welkom en gaf het openingswoord aan Katja Brooijmans, programma manager 'sHOO.

Katja’s openingswoord had als kernboodschap:

‘Handen aan de ploeg!’

Levert netwerk bouwstenen voor betekenisvol onderwijs?

 

De gemeente ’s-Hertogenbosch wil, samen met de lokale onderwijspartners en partners in de arbeidsmarkt de ‘handen aan de ploeg’ om hoge kwaliteit van onderwijs te bereiken en wil hierin de brug slaan tussen de partijen (triple helix: Overheid Onderwijs Organisaties/Ondernemingen).

De gemeente probeert deze partners nadrukkelijker hierbij te betrekken.

Om het voortbestaan van ‘sH OO te garanderen is zichtbaarheid in de koepels als POVO en DOVO van groot belang en zullen schoolleiders en directeuren ook hierop moeten aandringen bij de BEA (Bossche Educatieve Agenda).

Katja rekent er op dat onderwijspartners, scholen, docenten, leerlingen, schoolleiders en ondernemers, waar nodig actief zullen bijgedragen om het netwerk levend te houden. En dat er bouwstenen zullen worden aangereikt om betekenisvol onderwijs te blijven geven. Lees hier Katja Brooijmans hele speech

 

Hierna volgen 3 ondernemende voorbeelden ter inspiratie: 

Christine Jetten, van het Koning Willem I College, Afdeling Media Art en Performance (MAP)

‘Alleen dat wat we zelf kunnen, kunnen we ook leren aan onze studenten.’

De opleidingen van MAP maken deel uit van de creatieve industrie waar multidisciplinaire samenwerking vanzelfsprekend is. We hebben daarom fundamenteel andere uitgangspunten nodig om de aansluiting te kunnen blijven maken bij de maatschappelijke ontwikkelingen. Hiervoor moet het onderwijs ondernemender worden, met vakoverschrijdende samenwerking. Docenten moeten bereid zijn een deel van hun autonomie op te geven. Een horizontaal ingerichte organisatie.Zij verwijst hiervoor o.a. naar het boek “Blauwdruk voor de emergente school”.

‘De komende jaren willen we bouwen aan team dat met betere tools en inzichten het onderwijs van de 21ste eeuw kan vormgeven.’

Twee collega’s van het Productiehuis van het KW1C, Lydia Francois en Nita Dunlop, vullen Christine hierbij aan met praktijkvoorbeelden.

 

Filmpje over Maplab

Lees hier de presentatie van Christine Jetten

 

Ivvy Kwak, van KC De Haren

Ondernemend onderwijs is volledig geïntegreerd in het curriculum van KC De Haren.

Het team van De Haren omarmt het programma Ondernemend Onderwijs, o.a. door gebruik van de Ontwerpcirkel en de Motivatiemeter bij de projecten.

Ivvy geeft als voorbeeld de projecten ‘De Ecologische Voetafdruk’ en ‘Reisbureau De Haren’, waarin leerlingen als echte adviseurs reizen bedenken voor docenten op hun school. Wat leren de leerlingen van deze ‘levensechte’ vragen en hoe integreren docenten deze projecten in de reguliere vakken? Want een ding is zeker, deze innovatieve invulling van het programma komt in plaats van de bestaande lesstof, niet er bovenop.

Door gebruik te maken van de Competentiemonitor wordt duidelijk dat het werken met echte opdrachten, in samenwerking met de wereld buiten de school, heel goed scoort bij leerlingen én docenten.

Zie hier de hele presentatie van Ivvy

 

Michel van Ingen, begeleider projectgroep H2 Pabo (FHKE)

Ook hier is ondernemend onderwijs in het curriculum geïntegreerd. 3e jr. studenten werken voor het realiseren van hun opdrachten samen met organisaties en bedrijfsleven.

 

Michel vertelt dat docenten en studenten op de Pabo in Den Bosch wel ‘4x ondernemend’ werken.

De docenten als teams, de studenten als teams, met de teams van de stagescholen én met de leerlingen van de stagescholen!

Naast de reguliere stages vervullen dit schooljaar inmiddels 80 3e jrs. studenten een externe opdracht met het bedrijfsleven. Dat is vernieuwend. En een projectgroep, gevormd door studenten uit eigen geledingen, ondersteunt hen daarbij. Dit levert extra ondernemende competenties op die weer worden gewaardeerd in hun portfolio.

Daarnaast wordt door Pabostudenten de Competentiemonitor afgenomen om de groei in 21e eeuws vaardigheden bij leerlingen en studenten te kunnen vaststellen.

Michel verwees, gezien de tijd, de aanwezigen naar de website van Ondernemend Onderwijs, waar regelmatig door de projectgroep verslag wordt gedaan van hun projecten. Lees hier nog meer 

 

Margo van de Oord concludeert door de vele vragen en enthousiaste opmerkingen, dat deze groep graag met het netwerk Ondernemend Onderwijs verder wil. ‘We willen nog veel van elkaar horen.’

Dat gaan we dan ook zeker met deze groep doen. We plannen daarvoor een volgende bijeenkomst in januari 2017. Dit voorstel wordt met meerderheid van stemmen aangenomen.

 

Margo verzoekt de aanwezigen vervolgens een intentieverklaring* in te vullen, waarop ieder kan aangeven welke vorm van samenwerking  voor 2017 wordt geambieerd met het netwerk van Ondernemend Onderwijs. En welke ‘bouwstenen’ hiervoor nodig of wenselijk zijn.

*Ook een intentieverklaring invullen? Klik aan, vul in en verzend hem naar post@ondernemend-onderwijs.nl

 

   

    

Terwijl ieder beknopt zijn wensen invult, sluit Margo deze bijeenkomst, onder dankzegging aan gastlocatie Muzerije, de aanwezigen voor hun inbreng en sprekers voor het delen van hun mooie voorbeelden.

Zij spreekt de hoop uit in januari 2017 met deze groep, aangevuld met  andere enthousiaste bouwers aan ons netwerk, weer een goede start te maken met als doel het netwerk Ondernemend Onderwijs in Den Bosch nog meer zichtbaar en deelbaar te maken en blijvend te integreren. Samen met studenten, docenten, directies, bedrijven, organisaties en overheid.

 

Beeld en samenvatting intentieverklaringen: 

  • De intenties lopen ver uiteen d.w.z. van micro tot en met macroniveau, van het concreet uitwerken van een workshop of een project tot het uitwerken van beleid en onderzoek.
  • Veel deelnemers spreken op de een of andere manier uit dat ze willen (blijven) samenwerken en verbinden en willen hier een actieve bijdrage aan leveren.
  • Een deel van de deelnemers spreekt over kennis delen, ervaringen delen, spontane bijeenkomsten en trainingen.
  • Verschillende keren wordt de wens of behoefte uitgesproken van het belang van concrete innovatieve locaties, pop-up store of Hubs. Tevens stellen enkele deelnemers hun eigen locatie ter beschikking.
  • Een deel van de deelnemers geeft aan waar ze mee bezig zijn en dat ze daar gewoon mee doorgaan.
  • Een deel van de deelnemers geeft aan kennis en kunde van docenten en leerlingen ter beschikking te stellen.
  • Een paar deelnemers geeft aan met nieuwe ondernemende initiatieven te komen.

 Filmpje Bouwstenen Ondernemend Onderwijs

 

Geslaagde cross-over tijdens Bosch Beweegt

Een flitsende opening van topturnsters zorgde voor een prikkelende start van de netwerkbijeenkomst bij Flik Flak. Bewondering alom voor hun lenigheid en souplesse! Na diverse presentaties over Bosch Beweegt, Flik Flak en de vier domeinen van 's Hertogenbosch Ondernemend Onderwijs mochten de aanwezigen hun ondernemende ideeën en of hulpvragen spuien die in verbinding staan met de samenwerkingsprojecten.

 

Lees meer

Een greep uit de vragen, ideeën en suggesties voor Bosch Beweegt, de domeinen Kunst en Cultuur, Voeding en Gezondheid / Sport en Bewegen, Wetenschap en Techniek, Natuur en Groen.

 

Wetenschap en Techniek

Vasco van Oosterwijck, student Avans Hogeschool die eerder het project Rendabel Water onder zijn hoede had, presenteerde een nieuw initiatief: Elek Tree. Onder de noemer Elek Tree ontwikkelen en bouwen studenten van Avans Hogeschool een levensgrote zonneboom. Aan deze boom komen blaadjes te hangen die bestaan uit organische zonnecellen. Een spannende ontwikkeling, stel eens voor dat deze boom onze mobiel kan opladen...of een kunstbomenstraat met verlichting op zonneceltechniek. Wie wil er nou niet zo'n boom!

Dit initiatief leent zich goed voor samenwerking met andere scholen. Leerlingen kunnen van dit project iets leren en ze kunnen met hun fantasie wellicht mee ontwerpen.

Bosch Parade is een evenement in het kader van het Jeroen Bosch 500 jaar. Dit is een kleurrijke, varende en kunstzinnige optocht te water. Een mooie kans voor techniekopleidingen als zij voor dit evenement slimme en kunstzinnige vaartuigen ontwikkelen.

Natuur en Groen

Helicon VMBO Den Bosch heeft het project Hoe helpt jouw school de bij? volledig geadopteerd. Hun idee is om dit project vast in het Curriculum op te nemen. Het is een veelomvattend project waarin veel te leren valt.

Jenaplanschool Antonius Abt heeft een prachtige schoolmoestuin waar de leerlingen regelmatig uurtjes doorbrengen. Deze school zou graag hulp en knowhow van Helicon willen bij het proces rondom de moestuin, maar ook voor het maken van bijenkasten.

De stadsbijen zorgen voor honing. Met deze honing kan natuurlijk van alles bereid of gemaakt worden. Wasbeelden en honingcakes. Ook weer een mooie activiteit die voortvloeit uit het bijenproject.

BBS De Kruiskamp oogst fruit uit eigen moestuin voor de vervaardiging van jam in hun zogenaamde Versfabriek. Dit zou voor iedere school een mogelijkheid zijn. Scholen kunnen namelijk veel meer gebruik maken van het groen rondom het schoolgebouw. Een ander idee wat daar mooi bij aansluit, is het planten van struiken en vaste planten waar veel vlinders en bijen op af komen.

Voeding en Gezondheid / Sport en Bewegen

Waarom zouden we niet de lunch gratis aanbieden op scholen? Dat zou een kans zijn om gezonder en gevarieerder voedsel onder de aandacht te krijgen van de jeugd. Er is al een enorm aanbod van gezonde snacks. Nu de scholen nog zo ver zien te krijgen om het mogelijk te maken dat de lunch een wezenlijk onderdeel van de dag wordt waar tijd en zorg aan besteed moet worden. Ook de sportkantines zouden hierbij moeten aansluiten zodat er een gezonde 'snackline' komt.

Bosch Parade is een kans voor diverse scholen om dit evenement te voorzien van verrassende, kunstzinnige en gezonde catering. Uiteraard geïnspireerd door Jeroen Bosch kunnen leerlingen en studenten bijvoorbeeld taarten gaan bakken en deze met marsepein en chocolade beschilderen.

Kunst en Cultuur

In 2016 wordt het 500ste sterfjaar van Jeroen Bosch groots gevierd met activiteiten en evenementen. Dat scholen daaraan meedoen is vanzelfsprekend. Bij Jenaplanschool Antonius Abt staan 600 leerlingen te popelen om aan de slag te gaan op het gebied van kunst en cultuur. Deze basisschool staat open voor suggesties en ideeën. Ook Na-school.nl is opzoek naar leerzame en leuke cultuuractiviteiten. Helicon VMBO Groen heeft al een prima suggestie. Beeldende kunsten en/of beelden maken van afvalmateriaal met een verwijzing naar Jeroen Bosch.

De twee B's van Bosch Beweegt!

Food & Artfestival

Bosch Beweegt is een samenwerking van Bossche organisaties die zich bezig houden met Kunst, Cultuur, Sport en Bewegen. De stip op de horizon is een bruisend Food & Artfestival dat op 7 mei 2016 bij Flik-Flak plaats gaat vinden. Flik Flak wil die dag haar hal ter beschikking stellen voor het mooiste kunstwerk op het designplein bij het festival. Een uitnodiging aan iedereen dus om de handen uit de mouwen te steken. Ook werd er een suggestie gedaan voor een  zeefdrukworkshop met T-shirts en tattoo zeefdrukken die dag.

 

"LETS CONNECT", effectief en inspirerend

Je brengt mensen uit verschillende disciplines bij elkaar, je legt ze een actueel vraagstuk voor uit de samenleving en binnen een mum van tijd liggen er creatieve ideeën op tafel. De derde dinsdag van september werd een effectieve en inspirerende middag.

Lees meer

2015-09-15 16.36.56.jpg

Terwijl koning Willem-Alexander tijdens zijn troonrede op dinsdag 16 september prangende problemen opsomt uit de samenleving, gingen onder meer studenten, docenten, beleidsmakers, afgevaardigden uit het bedrijfsleven productief aan de slag bij gastheer SPARK in Den Bosch. Per groep kregen zij een actueel (probleem)vraagstuk uit de samenleving voorgeschoteld zoals: Verwaarlozing Prins-Hendrik park, Vluchtelingenopvang, Voeding en Gezondheid in de bebouwde omgeving, Europese Groene Hoofdstad, Extended networks en Kunsteducatie en Kunstuitleen. In nog geen drie kwartier brainstormen, kwamen er creatieve ideeën op tafel. De zogeheten Triple helix samenwerking wierp zijn vruchten af.

In een korte pitch van 2 minuten presenteerden de groepen ideeën die mogelijk tot een duurzame oplossing leiden. De twee pitches die het meest toegankelijk en wellicht toepasbaar zijn, waren de 'speeddate' en de 'summerschool'.

Op de vraag; hoe creëer je een structureel flexibele talentenpool, kwam het idee om high potentials in het onderwijs 10 weken los te laten in een summerschool. Dit door gebruik te maken van de samenwerking tussen onderwijs, overheid en ondernemingen, de drie o's. Studenten/leerlingen gaan met cases aan de gang. Ze krijgen opdrachten, maar ze mogen ook zelf opdrachten verzinnen. Ze krijgen ruimte en vertrouwen om volop te netwerken, geen leerdoelen of stage. Ze worden uitgedaagd door ze helemaal los te laten.

2015-09-15 17.20.44.jpg

De volgende case, hoe link je bedrijven aan afgestudeerden, werd beantwoord met: door opleidingen en bedrijven samen te brengen in een speeddate. Een poule creëren waar talenten en bedrijven bij elkaar komen om zowel fysiek als cyber te speeddaten.

De ervaring van sommige aanwezigen was dat het brainstormen onder tijdsdruk stimulerend werkt. Je moet sneller nadenken. Normaal doe je daar zelf veel langer over en ga je alles afwegen.

Een andere case is het Prins Hendrik park dat prachtig is aangelegd, maar inmiddels verworden is tot een 'zooitje'. Mensen voelen zich niet verantwoordelijk voor het park, het ligt vol met rotzooi en hondenpoep. Als oplossing werd een picknick in het park voor alle gebruikers voorgesteld. De gemeente nodigt iedereen persoonlijk uit, met de bedoeling creëren van eigenaarschap zodat iedereen betrokken en verantwoordelijk wordt voor het park. Een andere groep ging hiermee nog een stap verder, namelijk: de gebruikers worden aandeelhouder van het park.

Voor de case 'toenemende vluchtelingen' werd voorgesteld om mensen te huisvesten in mobiele units en bestaande gebouwen te hergebruiken. Of kleinschalige mobiele woonunits in wijken met inzet van de Triple Helix onder het motto 'ieder doet waar hij goed in is'. De woonunits worden een onderdeel van de leefbare en sociale wijk waar kennis en middelen worden uitgewisseld. Bijvoorbeeld door inzet van studenten die in een lerend project deze units inrichten en mooi maken.

 

 

 

Anne Mieke Eggenkamp en 'nieuwsgierigheid'

TedX spreekster Anne Mieke Eggenkamp was op 30 juni te gast bij Ondernemend Onderwijs. Zij introduceerde zichzelf als iemand die altijd geïnteresseerd is in de 'witte gaten'. Terreinen tussen allerlei sectoren die nog vaag en niet onderzocht zijn, ook wel de grijze gebieden genoemd, maar dat klinkt volgens haar zo negatief. Daar duikt zij graag in. Uit nieuwsgierigheid?

Lees meer

Dat woord 'nieuwsgierigheid' bleek later tijdens haar betoog in het Auditorium in de School van de Toekomst een belangrijke lading te hebben waar zij samen met de aanwezigen dieper op inging.

20150630_161548_resized.jpg

Anne Mieke begon met een uitspraak van Darwin: "Het gaat niet om de slimste mens, maar om degene die zich het beste kan aanpassen aan verandering."

De 21e eeuw heeft volgens haar creatieve denkers nodig. Mensen die op een andere manier naar problemen kijken en andere vragen stellen. Mensen die een avontuur aan durven gaan, onderzoeken en experimenteren. Nieuwe wegen verkennen, grenzen verleggen en risico nemen.

De aanwezigen mochten kiezen uit woorden die Anne Mieke op een sheet presenteerde. Vervolgens ging zij dieper op dat woord in. Een van de gekozen woorden was perspectief. In bepaalde situaties kan het soms verhelderend zijn om het perspectief om te keren, te veranderen. Bijvoorbeeld het omkeren van de vraag of letterlijk van stoel te wisselen. Het is een manier om anders naar zaken te kijken. Leer zo van elkaar en deel het met elkaar.

Een ander woord. Doen. Iets maken wat tastbaar is. Het timmeren/maken van een kast, het koken van een maaltijd het plezier tijdens het doen en het plezier hebben van het resultaat. Bij het maken en creëren van dingen spreek je je zintuigen aan. Daarbij leer je verbeeldingskracht te gebruiken, leer je goed kijken en signaleren. Zijn dat geen zaken die we in onze dagelijkse praktijk, werk en ons handelen ook nodig hebben? Volgens Anne Mieke zijn ze van essentieel belang en zou het onderwijs een inspirerende leeromgeving moeten zijn waar meer ruimte is voor het ontwikkelen van creativiteit.

 

Peilers:

Creatie + Educatie

nieuwsgierig, creatief, communicatief

verbind lichaam, hersenen linker en rechter hersenhelft

hoofd, hart en handen

authentiek, flexibel en open

samenwerken en samen creëren

 

Ruimte Wie is de eigenaar van de ruimte? Weten we nog wel hoe we zelf ruimte kunnen invullen, bijvoorbeeld ruimte in het onderwijs? Een interessante vraag voor de aanwezigen die zelf het onderwijs vertegenwoordigen. Schermen we ons niet achter de oneliner: "Dat mag niet van de inspectie." En wat mag dan niet van de inspectie? Hoeveel ruimte is er in het onderwijs om het te veranderen en het aantrekkelijker te maken voor leerlingen zodat ze hun talent kunnen ontwikkelen zoals we dat eigenlijk allemaal zouden willen. Waarschijnlijk veel meer dan we denken. Er zijn goede voorbeelden in den lande volgens Anne Mieke, maar nog te weinig.

Nieuwsgierigheid Kun je nieuwsgierigheid leren? Stimuleren? Kinderen worden nieuwsgierig geboren, ze hebben het van nature, maar volgens sommige aanwezigen in de zaal wordt 'het eruit geslagen'. Nieuwsgierigheid zit in het DNA, maar door veel factoren verandert dit. Er vindt een verschuiving plaats naar kennis, kunde en attitude. In het onderwijs ligt vooral de nadruk op kennis. Er zou een brug geslagen moeten worden tussen slim en creatief.

De reactie uit de zaal, de negatieve klank komt voort uit de constatering dat het onderwijs een systeem volgt en niet de kinderen. De diversiteit van de snel veranderende maatschappij vraagt juist om creativiteit te prikkelen waarbij verbeelding, inventiviteit en empathie gestimuleerd worden. "In welke ruimtes leer je ze het niet?" Deze vraag is tekenend voor het huidige onderwijs volgens Anne Mieke. Wat is nodig? Experimenteerruimtes en ateliers waar kinderen hun verbeelding goed kunnen ontwikkelen voor onbekende en onverwachte situaties. Een omkering in het onderwijs is een lastige. Het systeem in de kast en echt kijken naar het kind, daar ligt de uitdaging!

Talent 'Bij ons kun je je talent ontdekken, het beste uit jezelf naar boven halen', klinkt het op veel scholen. Maar is dat werkelijk zo? Vragen volgens Anne Mieke die we aan onze leerlingen zouden kunnen stellen om hun eigen activiteit te mobiliseren: Waarom doe je wat je doet? Wat wil je? In wat voor een groep zit je? Uit welke context komt een leerling? En maak ze bewust van het effect van 'ja maar'. Geef leerlingen een ruggengraat mee, een toolbox zodat als ze niet kunnen of willen kiezen meerdere dingen op verschillende plekken kunnen gaan doen. Geef leerlingen vertrouwen en laat ze weten dat iedereen er mag zijn.

Aan het einde gaf Anne Mieke gaf haar blik op het ondernemend onderwijs in Den Bosch. Ze vertelde dat ze behoorlijk onder de indruk is van wat er allemaal gebeurt en de vele initiatieven in Den Bosch op het gebied van ondernemend onderwijs. Zij roemde vooral de kracht in Den Bosch dat mensen elkaar hier makkelijker om hulp vragen om iets voor elkaar te krijgen. In haar omgeving, Amsterdam, blijkt dat niet zo het geval te zijn. Verwijzend naar ons e-portfolio, is een portfolio dat een mens bij zich draagt en vertelt hoe je leert in je leven, volgens haar een hele goede manier.

 

Belang van authentiek leren

Tijdens de professionaliseringsbijeenkomst van 19 mei kwam het onderwerp 'De invloed van de sociaal maatschappelijke omgeving op leren, hoe vragen uit de samenleving leren betekenisvol en authentiek maken' aan bod. Jan Raemaekers gaf daarover een presentatie.

Presentatie

 

Jouw school van de 21e eeuw

De snel veranderende samenleving vraagt om een nieuwe visie op het onderwijs. Regelmatig verschijnen er berichten met ideeën om het onderwijs te veranderen voor een betere aansluiting op de veranderende samenleving. De vraag hoe het onderwijs eruit moet gaan zien, houdt ook Sander van Roy, docent en Edutrainer, bezig. Met de aanwezigen tijdens de centrale bijeenkomst van 3 maart maakte hij een begin voor een gesprek over 'Jouw school van de 21e eeuw'.

Lees meer

20150303_165746_resized.jpg

Sander poneerde de volgende stellingen:

'Als je weet wat je bent, kun je worden wie je wilt zijn'

 'Als je weet wat het is, kun je veranderen in wat het zou moeten zijn'

 De maatschappij vraagt om enthousiast gemotiveerde leerlingen. In tegenstelling tot vroeger, niet 'afgevuld met kennis', maar leerlingen die trainbaar, communicatief, sociaal, initiatiefrijk, luistervaardig zijn. Een leerlingen met vaardigheden dus. Maar dat wordt in het huidige onderwijs niet getoetst, kennis daarentegen wel.

Presentatie

Ter inspiratie kwam Sander met een voorbeeld:

Zweinstein, de school voor heksen en tovenaars, bekend uit J.K. Rowlings zevendelige boekenserie Harry Potter. Zweinstein is opgedeeld in vier groepen waar karaktereigenschappen van de leerlingen bepalend zijn in welke groep ze ingedeeld worden:

  • de zeer moedige leerlingen
  • intelligente leerlingen
  • ambitieuze of sluwe leerlingen
  • de vlijtigste leerlingen en overige leerlingen.

Zweinstein kent een puntensysteem: triomfen leveren afdelingspunten op; overtredingen zorgen voor puntenaftrek. De afdeling met de meeste punten wint aan het einde van elk schooljaar de afdelingsbeker.

Sander haalt dit voorbeeld aan omdat kenmerken van een leerling bepalen wat hij of zij nodig heeft. Waar hoort een leerling? Wat heeft die leerling nodig? Hoe kan een leerling zich het best ontwikkelen? Je kunt leerlingen op verschillende momenten toetsen. De docent bepaalt of een leerling naar een volgend niveau kan. Zie je meer uitdagingen dan mag je die kant op en ga je je verder ontwikkelen.

Volgens Sander hebben wij hier geen slecht onderwijs, fantastisch onderwijs zelfs. Maar we hebben de mogelijkheid om het beter te maken. Er zijn genoeg voorbeelden waaraan je kunt zien dat het onderwijs verandert en zich verbetert. Onderwijs 2032, Kahn Academy, http://www.khanacademy.nl/. en Tegenlicht 'de Onderwijzer aan de macht. In deze documentaire laten scholen zien dat er binnen de grenzen veel mogelijk is. Zoals een activerende vorm van lesgeven zoals zingen en dansen in het Frans, experimenteren met centrale instructie waarbij leerlingen het op hun eigen manier verwerken, klassenstructuur loslaten, vakkenpakket aanpassen aan de eisen van de tijd; zo nam een school afscheid van het vak Duits, en de standaard openingstijden van een school loslaten en deze veel flexibeler maken.

Een groep aanwezigen ging in gesprek over de vraag: Hoe zou een school eruit moeten zien?

Om die vraag te beantwoorden, moet je inhoudelijk eerst antwoord zien te vinden op vragen zoals:

Wat is leren?

Waarom moeten kinderen van bepaalde leeftijdsgroepen gescheiden leren?

Wie bepaalt wat je leert?

Hoeveel tijd breng ik in die leeromgeving door?

Waarom hebben we een leerplichtwet?

Waar vindt het leren plaats?

Biedt die plaats genoeg kansen?

Wie mag het leerproces bepalen en begeleiden?

Wie bepaalt jouw vrijetijdsbesteding?

Hoe leerden we vroeger, en hoe leren we nu?

Is het systeem school nog nodig?

In een rijke gemeenschap zullen we elkaar moeten vinden om verder te komen. Een gemeenschap waar we van elkaar kunnen leren en waar opvoeders zich verbinden en wat hebben we als samenleving nodig om elkaar te verstaan.

De bijeenkomst riep interessante vragen op en er waren ideeën die aanzetten tot nadenken over een veranderend onderwijs dat voldoet aan de eisen van de tijd. Wordt vervolgd!

Tegenlicht

Khanacademy

 

 

 

Terugblik en vooruitzien

Deelnemers van de verschillende pilotprojecten keken terug op 'Mijn Project 2014' tijdens de professionaliseringsbijeenkomst van 3 februari. Wat ging er goed, wat kan nog beter, nieuwe en vervolgplannen voor 2015, versterking van de interne en externe communicatie en het netwerk van Ondernemend Onderwijs, stonden op de agenda.

 

Lees meer

Energietuin, van droom naar ontwerp

In dit project is er vooral veel lof voor de kinderen die hun ondernemende skills volop hebben ingezet . Ze bouwden prachtige prototypes van een energietuin en presenteerden deze aan andere leerlingen binnen de school (Jenaplanschool Antonius Abt). De school gaat het project met een 'realistisch doel' nu vergroten door meer leerlingen mee te laten doen en meer docenten erbij te betrekken.

Helicon VMBO Den Bosch, 'hippe groen'

Saskia Blom van Helicon schoof voor het eerst aan. De school gaat namelijk grondig verbouwen. Met de verbouwing gaat de school een grote multifunctionele ruimte realiseren. De school onderzoekt momenteel hoe ze deze ruimte een mooie bestemming kan geven. Geïnspireerd door de energietuin denkt de school nu vooral aan een duurzame invulling waar leerlingen wellicht onder het motto 'hippe groen' kunnen proeven, doen, ontdekken enzovoort.

Help de bij

De basisscholen die zijn benaderd voor het project 'Hoe helpt jouw school de bij' zullen worden aangeschreven voor een evaluatierondje. De bedoeling is dat Helicon dit project intensiever gaat voortzetten, maar dan met een klein aantal basisscholen zodat het met name op het communicatieve vlak beheersbaar is.

De school zet het e-portfolio MEvolution nu in bij landbouwbreed zodat leerlingen zich beter kunnen voorbereiden op hun examen. Binnenkort wordt ook de stage uitgewerkt en begeleid via MEvolution zodat het ontwikkelingsproces van de leerling zichtbaar wordt en de stagebegeleider beter feedback kan geven.

Rendabel Water

Ook het Jeroen Bosch College is aangehaakt bij het project Rendabel Water. Zij gaan er een grote opdracht van maken waaraan meerdere klassen deelnemen. Zij zullen het fenomeen van de waterfabriek vanuit meerdere invalshoeken gaan benaderen. Vasco van Oosterwijck, student Avans Hogeschool en directeur Rendabel Water gaat het project verlaten, zijn stageperiode zit er op. Hij wordt vervangen door Michaël Blom van de Hogeschool Utrecht. Basisschool Wittering.nl gaat ook door met het project.

Changement

Om het Changement beter te kunnen implementeren binnen de school is Sander van Roy bezig het onderwijssysteem aan te passen. Nu kunnen alleen leerlingen van de derde klas meedoen. Het Changement zou veel flexibeler ingezet kunnen worden als het rooster dat toelaat. Daar wordt nu hard aan gewerkt. Ook wordt er nagedacht via welke communicatiemiddelen het Changement gedeeld zou kunnen worden. Zeker omdat er nu vanuit andere scholen interesse is voor het Changement.

De Moesfabriek

De Moesfabriek gaat het project meer ondernemend maken. Mogelijk dat de naam veranderd wordt in de Bossche Versfabriek. Het blijft dus niet bij alleen een potje appelmoes vervaardigen. Renee Dullaart van BBS de Kruiskamp wil zijn leerlingen de ins en outs van een minionderneming laten ervaren. Zelf een ondernemingsplan en bedrijfsplan maken, hoe werkt een fabriek, de functies en bijbehorende taken van een onderneming verdelen enzovoort. Dat gaat allemaal onder schooltijd gebeuren met groep 7 en 8 leerlingen zodat de continuïteit gewaarborgd blijft. Hiervoor gaan ze hulp in roepen van andere vmbo/mbo scholen (Van Maerlant en Koning Willem 1 College) die hebben daar volop ervaring in.

Onderwijs helpt Onderwijs techniek

Het project dijt steeds meer uit, steeds meer basisscholen haken aan, ondanks dat het soms lastig is om een basisschool binnen te komen. Er wordt gewerkt aan een helder draaiboek zodat er duidelijke afspraken gemaakt kunnen worden over hoe je OhO-t aanpakt.

Iedere school eigen webpagina

Iedere school en organisatie kan vanaf dit moment zijn communicatie en netwerk vergroten door invulling te geven aan een eigen webpagina op deze website. Deze pagina's kunnen naar eigen inzicht worden ingezet om je school of organisatie te profileren. Van visie en beleid tot die ondernemende initiatieven en projecten die bijdragen aan de 21th century skills bij leerlingen, studenten en/of medewerkers.

Deze info mag naar post@ondernemend-onderwijs.nl dan zorgt de webmaster dat het geplaatst wordt.

 

 

Presentaties van projecten 'sH OO verrassen

De centrale bijeenkomst van 'sH OO van dinsdagavond 25 november 2014 was wederom inspiratievol én verrassend. Met name de opzienbarende presentatie over e-portfolio van twee leerlingen van Wittering.nl. Maar ook de presentaties over de lopende projecten het Changement, De gezonde ondernemende kantine, de start van het project 'Hoe helpt jouw school de bij', de Energietuin en Techniek in de zorg zijn visitekaartjes voor ondernemend onderwijs.

Lees meer

Wittering.nl en e-portfolio/MeVolution

Alsof ze het iedere dag doen, presenteren. Milan (10) en Rutger (11) waren super relaxed tijdens hun presentatie, althans zo kwamen ze over. Milan zette duidelijk uiteen hoe hij aan de slag was gegaan met het online bouwen van een robot. Via een groot beeldscherm konden de aanwezigen de stappen volgen die Milan had genomen. Eerst met lego aan het werk geweest en vervolgens aan de slag met de digitale opdracht. Wat kan wel, wat kan niet, en waar loop je tegen aan. Milan gaf de betekenis van de verschillende fases zoals verkenning, ontwikkeling, realisatie en presentatie. Met dat laatste zit het wel goed. En voor de toehoorders was het genieten om Milan te zien presenteren die en passant ook nog even een melktandje uit zijn mond haalt tijdens zijn betoog...

Rutger liet zien wat er allemaal in zijn e-portfolio staat. Ongeremd vertelt hij over zijn hobby's zoals schaken, judo en hockey die in zijn portfolio op het beeldscherm te zien zijn. De filmpjes met feedback van zijn docent, en bovenal de mooie feedback van zijn moeder die zo ook nog iets leert over haar zoon...Aan het einde van de presentatie werd de manier van feedback geven ook nog eens in praktijk gebracht. Een aantal aanwezigen gaf feedback aan Rutger en Milan die digitaal werd vastgelegd in zijn portfolio.

 2014-11-25 16.33.11.jpg

Helicon VMBO Groen als ambassadeur voor 'Hoe helpt jouw school de bij?

In nog geen twee weken tijd kreeg Helicon VMBO Groen het voor elkaar om het project 'Hoe helpt jouw school de bij? bij maar liefst 50 basisscholen onder de aandacht te brengen. Andries Kamstra, docent bij Helicon, heeft het project met open armen ontvangen en dat terwijl de school heel wat projecten op haar lijst heeft staan en uitvoert! Tijdens zijn presentatie legde hij uit dat dit project goed past in de missie van de school. Daaronder valt onder meer: leren gebeurt binnen- en buitenschools, leren vooral door doen, leerwereld is uitdagend voor de leerling, leerwereld is breed met groen. Vooral dat laatste past natuurlijk uitstekend bij het project Help de bij!

Andries vertelde dat ook zij in december van start gaan met MeVOLUTION. Een opluchting voor Andries leek het wel. "Geen USB-sticks met portfolio die vervolgens kwijtraken, mails met portfolio die niet aankomen, docent kan het niet goed volgen en medeleerlingen die geen feedback kunnen geven." Andries gaf nog een opsomming van de voordelen: op school en thuis kunnen leerlingen digitaal opdrachten opslaan, 360 graden feedback docent-leerling, leerling-leerling, ouders-leerling, stage-leerling, docent kan proces volgen en coachen, leerling kan duidelijke verbindingen maken en zien en geen losse opdrachten meer.

 

Eerste filmbeelden van Het Changement

De eerste filmbeelden van het Changement, gemaakt door Van Maerlant-leerlingen, werden tijdens de presentatie getoond. Een betere indruk over hoe het Changement werkt, kun je niet krijgen. Sander van Roy legde aan de hand van de beelden uit hoe het Changement in zijn werk gaat en wat zoal het verwantschap is met ondernemendheid. In MeVOLUTION worden bedrijfsplannen gemaakt door leerlingen en in TagME wordt daarover feedback gegeven. Maar hoe handig kan het zijn als er straks in het voorjaar een mooie documentaire over het Changement bestaat zodat het door andere scholen geadopteerd kan worden? In het editen en monteerwerk zal bij Van Maerlant nog wel wat tijd gaan zitten, maar het belooft iets moois te worden.

2014-11-25 17.04.19.jpg

Sander vertelde dat na acht jaar Changement bij de Sancta Maria Mavo het roer omgaat. De school is, na een gedegen voorstel, klaar om het Changement schoolbreed in te zetten. Nu werd het beperkt tot één klas in het derde jaar. Vanaf volgend jaar kunnen leerlingen, die in aanmerking komen, direct het programma van het Changement doorlopen. Het vergt veel; een andere dagindeling, andere mindset van docenten, studiedagen, leerling krijgt voortaan een mentor voor twee jaar (belangrijk is de match tussen mentor en leerling), maar het levert dan ook veel op en het draagvlak is er. Dit jaar staat in het teken van het voorstel uitwerken zodat het schooljaar 2015/2016 gestart kan worden. Ook lopen er al aanvragen binnen van andere scholen die geïnteresseerd zijn in het Changement.

 

Energietuin

De Energietuin draait op volle toeren bij Jenaplanschool Antonius Abt volgens Birthe Rike. Onder begeleiding van Leonie Gossens van de Muzerije hebben de leerlingen in drie sessies al heel wat gedaan. Brainstorm, ideeën verzameld voor een energietuin, creatief denken over proefopstelling energietuin, onderzoek naar vormen van energie, ontwerptekeningen gemaakt, de ontwerpen in maquettes uitgewerkt en deze gepresenteerd aan de uitvinders Peter Koelewijn en Lucas Klerk van Kinegrity. De ontmoeting tussen de leerlingen en Kinegrity was zeer waardevol. Er ontstond een goede wisselwerking, ideeën werden uitgewisseld en kennis werd gedeeld. De leerlingen kunnen voorlopig vooruit met de feedback en suggesties die ze kregen van de heren van Kinegrity.

Presentatie

 

DSC05024.JPG 

Veel ideeën voor innovatie van techniek in de Zorg

Bij het project Techniek in de zorg is de samenwerking tussen Mieke Banken en Petie Sanders van IVT kraam- en thuiszorg, Anoek Huismans van Jeroen Bosch College (JBC) en Hanneke Jansen van Jenaplanschool Antonius Abt (JAA) een ware eyeopener. In dit project blijkt dat het bedrijf, IVT in dit geval, een cruciale rol speelt. IVT heeft namelijk de volgende vraag uitgezet naar haar werknemers waaruit opmerkelijk veel is losgekomen: 'Hebben jullie ideeën waar kinderen van de basisschool en voortgezet onderwijs mee aan de slag zouden kunnen gaan als het gaat om het bedenken van een oplossing voor een probleem in de zorg die jij dagelijks levert?

Wat bleek? Er zijn ideeën te over in de kraam- en thuiszorg waarmee de leerlingen van JBC en JAA aan de slag kunnen. Voor de leerlingen van JBC is dit een toepasselijke uitdaging, zeven jaar geleden is de school met het Technasium begonnen voor gymnasium, atheneum en havo en sinds kort met een Beta Challenge Programme voor leerlingen van het vmbo. Techniek in de zorg sluit goed aan bij dit laatste. Voor JAA sluit het project goed aan op het thema Groot Project thema Techniek dat gepland staat. Vmbo-leerlingen en de leerlingen van JAA zullen in dit project zelfstandig en gezamenlijk opdrachten gaan uitvoeren en in april 2015 volgt de presentatie over de opbrengst. Volgens de aanwezigen is dit een project dat scoort op meerdere doelen, ondernemendheid maar ook op burgerschap! Meer info is te vinden bij projecten op deze site.

 

De gezonde ondernemende kantine bij de Bossche Vakschool

Zoals Paul de Bekker op bevlogen en enthousiastmerende manier zijn presentatie geeft, kun je zien hoe hij in de dagelijkse praktijk met zijn horecaleerlingen werkt. Passie voor het vak Horeca en passie om het vak over te dragen. Het begon met een leerlingenrestaurant Tasty bij de school, een avond per week open en sinds begin 2014 twee avonden open. De lat ligt hoog in de keuken en restaurant. Paul vertelt dat er gepresteerd moet worden door de leerlingen. Horeca vereist nou eenmaal discipline, de gasten mogen iets verwachten. Prestatie, resultaatgericht, verantwoordelijkheid, samenwerken, creativiteit zijn sleutelwoorden bij deze opleiding in het derde en vierde leerjaar van het vmbo. De leerlingen hebben vanaf het moment dat ze binnenkomen een hele waslijst af te werken, daarvoor is er vooral structuur nodig volgens Paul. Daar probeert Paul zijn leerlingen vrijheid te geven, het touwtje te laten vieren, maar haalt het aan als het nodig is. "Hoezo ben ik streng?" Ja, geeft Paul toe, hij is streng als het nodig is. Naast restaurant Tasty kwam de volgende uitdaging om de hoek. Het overnemen van de kantine, een extern bedrijf? 'Nee, we gaan het zelf doen', aldus Paul. Sinds een jaar is Tasty Catering een feit en wordt de kantine gerund door leerlingen, een week, een team, draait de kantine. En dat rouleert zo het hele jaar door. Deze groep wordt begeleid door een docent die uit het bedrijfsleven komt, ook van de docent mag ondernemendheid verwacht worden. Een restaurant en cateringbedrijf vergt veel flexibiliteit van de school. Daarom wordt er ook vakoverstijgend gewerkt om uit te komen met de uren. Taal, rekenen, wordt gecombineerd met horecaopdrachten.

Restaurant Tasty is een echte aanrader. Via een groot beeldscherm in het restaurant zie je de leerlingen aan het werk in de keuken. Iedere keer is het volle bak, dus ruim van tevoren reserveren!

Film restaurant Tasty (Hervion heet nu Bossche Vakschool)

Restaurant Tasty

 

 

Inspirerende presentaties van projecten 'sH OO

De centrale bijeenkomst van 'sH OO van dinsdagavond 4 november 2014 was zeer inspirerend en bovenal, de projecten zoals Onderwijs helpt Onderwijs-T, Kunstwerken en kunstuitleen, Bibliotheek in de school, First Lego League, De Versfabriek en 'Help de bij' doen het goed als het om ondernemend onderwijs gaat!

Lees meer

Onderwijs helpt Onderwijs-t (OhO-t)

Nabila Kalliss, hoofdfase-student aan de Pabo, mocht de aftrap doen. Op bevlogen manier vertelt zij over 'het samenwerken' binnen OhO-t. Kinderen in het basisonderwijs worden nieuwsgierig gemaakt voor techniek door technieklessen van techniekleerlingen van het vmbo, mbo en technasium onder leiding van een pabo-student. Het ondernemende karakter van OhO-t is onder meer de manier waarop de basisschoolleerlingen ontwerpend en onderzoekend met techniek aan de slag gaan. Meerwaarde van OhO-t volgens Nabila is de kennisoverdracht van een techniekleerling op een basisschoolleerling, de aansprekende onderwerpen die in technieklessen aan bod komen zoals bijvoorbeeld de werking van een scharnier en hefboom, het werken in kleine groepjes en het nut van het ontwikkelen van een techniekles door een pabostudent. Vier techniekleerlingen van het Jeroen Bosch College en de Bossche Vakschool (vmbo) die aan het project deelnamen waren ook aanwezig. Zij mochten een kleine attentie in ontvangst nemen vanwege hun prestaties.

Meer weten over OhO-t? OhO-t

Bibliotheek voor en door leerlingen

Miriam Spijkers, directeur van basisschool 't Schrijverke, typeert haar basisschool als ontwikkelingsgerichte school. Een terechte constatering voor wie haar twee presentaties mocht beluisteren. Het idee om leerlingen zelf de regie te laten nemen over de bibliotheek in de school was een schot in de roos en haalde zelfs het nieuws van de NOS! Leerlingen solliciteren naar vacatures die voorkomen in een bibliotheek en iedere keer komen er weer nieuwe leerlingen aan de beurt in groep 7 en 8. Goed voorbeeld doet goed volgen, binnenkort gaan leerlingen van Jenaplanschool Antonius Abt ook zelf de bibliotheek runnen!

Kunstwerken en kunstuitleen voor en door leerlingen

Dit project, ook van 't Schrijverke, bruist van de ondernemendheid. Allerlei aspecten komen aan de orde. Leerlingen die zelf kunst maken onder begeleiding van een kunstenaar, kritisch kijken en leren kijken naar kunst en eigen kunstwerk, samen kunst aankopen, opzetten van kunstuitleen en kunstbeheer met de hulp van een stagiaire van het Stedelijk Museum, het Noord Brabants Museum dat kunst jureert en zelfs een kunstwerk van een van de leerlingen tentoonstelt! De bibliotheek wordt gekoppeld aan de kunstuitleen dat met abonnementen geregeld gaat worden, waarbij volgens Miriam ouders staan te trappelen om een bijdrage te leveren. Beide projecten werden die avond door de toehoorders benoemd als kansrijk, waarborg voor continuering en verbindingrijk. En niet te vergeten, een heel belangrijk aspect: kinderen werken veel harder en met meer verantwoordelijkheid als ze mogen ondernemen!

Bezoek bij kunstenaar Anne van de Heuvel

 

First Lego League Challenge

Lego, winnen en uitdaging, spreken voor zich in dit project dat door de Brede Bossche school De Kruiskamp (BBS) wordt uitgevoerd. René Dullaart van de BBS vertelt hoe veelzijdig dit project is voor leerlingen van groep 7 en 8. Een groep van zo'n 8 leerlingen bouwen gezamenlijk een robot en stations, programmeren, ontwikkelen logo's enz. Hierbij komen de verschillende eigenschappen en talenten van leerlingen naar boven drijven. Als het af is, verzorgen de leerlingen een presentatie op school waarna weer een nieuwe groep aan de slag gaat. De leerlingen krijgen begeleiding van een coachende leerkracht van de BSO die de leerlingen zoveel mogelijk loslaat in de uit te voeren opdracht. Dit project is zowel voor po- als vo-leerlingen (van 9 t/m 15 jaar) waarbij de ervaring is dat het winnen van de First Lego league verrassend kan uitpakken, vmbo-leerlingen die winnen van gymnasiasten!

FirstLegoleague

De Versfabriek

De Versfabriek, een project dat in de startblokken staat, komt ook van BBS De Kruiskamp. Leerlingen gaan in 'De Versfabriek' onderzoek doen naar en kennis vergaren over de herkomst van voedsel, maar ook in bredere zin komen aspecten als voedsel, educatie, groen, cultuur en milieu hierbij aan bod. Neem bijvoorbeeld appelmoes, wat voor een grondstoffen zijn daarvoor nodig, hoe zit het met het productieproces, de kwaliteit, regelgeving, verpakking, etiketontwerp, noem maar op. In het kader van ondernemendheid zal bij dit proces de leerkracht een stapje terug doen. De leerlingen gaan het doen, de leerkracht is de coach. Sociaal maatschappelijk gebeurt er ook het een en ander, leerlingen gaan soep maken voor de voedselbank. Bij dit project wordt samenwerking gezocht met Helicon Den Bosch en  Bossche Boeren

Help de bij

De informatieve poster met kaart van Den Bosch 'Hoe helpt jouw school de bij? 'ligt klaar om naar alle basisscholen van Den Bosch te gaan, vertelt Margo van den Oord. Leerlingen van Helicon VMBO Den Bosch en de Sancta Maria Mavo gaan deze poster, met allerlei opdrachten en hulplijnen over hoe je de Bij kunt helpen, persoonlijk naar de basisscholen brengen. De leerlingen krijgen vooraf natuurlijk informatie zodat ze op de basisschool een woordje voor de klas kunnen doen. De bedoeling is dat leerlingen actief bezig gaan met bijvoorbeeld drachtplanten te zetten, een bijenhotel of bijenkast te plaatsen, met de imkervereniging samenwerken en educatie over bijen te zoeken. Ook dit project bevordert bij een goede uitvoering de ondernemendheid van de leerling. De opbrengst van deze actie zal in het voorjaar met een nieuwe poster bekend worden gemaakt, alleen deze keer vol met initiatieven van basisscholen hoe zij de Bij hebben geholpen! Bij dit project zijn betrokken: Helicon, Imkerij Stad en Streek, Stadsboerdeij Eyghentijds, De Groene Poort, De Groene Kist en RijkenVermaat.